Uitkomen met 1e-3e-5e
De uitkomst 1e-3e-5e houdt in dat:
1 → met een oneven aantal kaarten je met de laagste uitkomt;
2 → met een even aantal kaarten je met de op één na laagste start.
- van een doubleton start je met de hoogste;
- van een driekaart met de laagste;
- van een vierkaart met de derde;
- en van een vijfkaart met de vijfde.
Onthoudtip
Het is gemakkelijker te onthouden als je het volgende ‘opslaat’:
- 1e (= de hoogste van een 2-kaart),
- 3e (de derde van een 3- en 4-kaart),
- 5e (de 5e van een 5-kaart).
| Aantal kaarten | Uitkomstkaart |
|---|---|
| ♣A B 7 6 4 | ♣4 (de 5e) |
| ♣H 10 6 5 | ♣6 (de 3e) |
| ♣V 7 6 | ♣6 (de 3e) |
| ♣8 6 | ♣8 (de 1e) |
Een andere manier om het te onthouden is door de regel om te draaien en uit te komen in deze volgorde met 5e – 3e – 1e, omdat:
- 5- of 6-kaart → speel de 5e kaart van boven
- 3- of 4-kaart → speel de 3e kaart van boven
- 1 of 2 kaarten → speel met de 1e of enige kaart
Doel uitkomst
Doel van deze afspraak is – net als bij ‘vierde van boven’ (de Regel van 11) – om partner inzicht te geven in de lengte (en kwaliteit) van je kleur.
Bij 3e-5e kun respectievelijk de regel van 12 en de regel van 10 toepassen.
Voordeel
Als partner van zijn langste kleur is gestart, kun je doorgaans lezen of dat een vier- of een vijfkaart is (zodra je kunt zien dat partner met zijn laagste uitkwam, weet je dat het een vijfkaart is).
3e en 5e-uitkomsten helpen je partner om de lengte van je uitkomstkleur te bepalen. Als je bijvorbeeld standaard uit zou komen zou de 2 zowel van een hand met K92 als met K972 kunnen komen. Door derde-vijfde te spelen zal de uitkomst van een 2 altijd een 3-kaart of een 5-kaart betekenen. Het is makkelijker voor je partner om te raden of je met een 5-kaart of een 3-kaart gestart bent ipv van het verschil op te merken tussen een 4-kaart en een 3-kaart.
A disadvantage of third and fifth leads is that the third highest card is sometimes too costly to lead. For example, leading the 9 from KJ92 can easily blow a trick.
Nadeel
Veel aanhangers starten 3e-5e ongeacht de kwaliteit van de kleur. In dat geval weet je als partner niet of de uitkomer een plaatje in die kleur heeft.
De 3e van boven kan te kostbaar zijn om mee huit te komen. Bijvoorbeeld, met de uitkomst van de 9 van KJ92 zou makkelijk een slag kunnen kosten.
Regel van 12
Als partner start met een 3 of 4-kaart is de uitkomstkaart de 3e van boven. Dan geldt de Regel van 12.
Partner trekt de waarde van de uitkomstkaart af van 12.
Het verschil geeft het aantal kaarten bóven de uitkomstkaart, die dummy, leider en partner in handen hebben.
12 – uitkomstkaart = aantal kaarten hoger in bezit van de overige 3 spelers
Voorbeeld Regel van 12
Je speelt 4♠ tegen
| Dummy ♥ H B 5 2 | ||
| Partner ♥ 8 | ♥ V 6 3 Jij | |
| Leider ♥ ?? |
Overpeinzing
- Uitgaand van de Regel van 12 is er geen dilemma.
- Eerst wat rekenwerk: 12 minus (♥)8 = 4.
- Dummy, jij én de leider hebben samen vier kaarten die hoger zijn dan ♥8.
- Dummy en jij hebben samen al drie kaarten die hóger zijn dan ♥8.
- De leider kan dan nog maar één hogere harten hebben.
- Je weet dat partner tegen een troefcontract niet onder een aas zal uitkomen.
- De leider heeft dus ♥A!
- Dat sluit ♥10 uit, omdat hij volgens jouw berekening maar één kaart kan hebben boven ♥8. Dus kun je ♥8 met een gerust hart duiken!
En als partner west geen 3-of 4-kaart heeft, maar een 2-kaart, en dus uitkwam met zijn 1e (hoogste) kaart? Dan heeft de leider ♥A10xx en maak je het de leider alleen maar super gemakkelijk als je je ♥V braaf bijspeelt!
Als je 5e, 3e, 1e speelt, komt partner niet standaard uit met de 3e, dus is er ook niet standaard sprake van de Regel van 12. Wel geeft het bieden meestal een duidelijke aanwijzing.
Rob Stravers
Regel van 10
Als partner start met een 5+kaart is de uitkomstkaart de 5e van boven. Dan geldt de Regel van 10.
Partner trekt de waarde van de uitkomstkaart af van 10.
Het verschil geeft het aantal kaarten bóven de uitkomstkaart, die dummy, leider en partner in handen hebben.
10 – uitkomstkaart = aantal kaarten hoger in bezit van de overige 3 spelers
Voorbeeld Regel van 10
| West | Noord | Oost | Zuid |
|---|---|---|---|
| — | — | — | 1♦ |
| 1♠ | doublet | pas | 1SA |
| pas | pas | pas |
Wij spelen 1e, 3e, 5e
| Dummy ♠ B 9 3 | ||
| West ♠ 5 | ♠ V 7 4 Wij | |
| Leider ♠ ?? |
Overpeinzing
Partner west volgde met 1♠. Dat duidt minstens op een 5-kaart, dus moet zijn uitkomst de 5e van boven zijn.
Bij de ‘5e van boven’ trekken we de kaartwaarde af van 10. De uitkomst is het aantal schoppenkaarten hóger dan ♠5 dat dummy, wij en de leider samen bezitten. We zien er samen al vier, dus blijft er slechts één hogere schoppenkaart over voor leider zuid.
We mogen aannemen dat zuid met zijn 1SA na partners volgbod minstens een stop in schoppen heeft, dus ♠A of ♠H. Met die wetenschap speel je met deze oosthand een láge schoppen bij! Dus geen ge-derde-man-wat-hij-kan! Je kunt immers uittellen dat alleen zuids hoge schoppenplaatje zich over ª5 zal kunnen ontfermen.
Zuid heeft: ♠A2 of ♠H2 (óf ♠A- of ♠ H-sec)!
Stel dat we wél ‘derde man doet wat hij kan’ spelen, en ♠V leggen, dan geven we daarmee een schoppenslag cadeau. Zuid neemt de eerste slag met ♠A of ♠H, en partners andere hoge schoppen kan niet voorkomen dat ♠B op tafel eveneens tot slag zal promoveren.
1e, 3e, 5e spelen,
betekent dat je vaak aan de hand van wat wel – of juist niet – is geboden,
moet uitvinden van welke uitkomst sprake is.
Het voordeel daarvan is een beter beeld van plaatjes en verdeling.
(Vind je dat te lastig, dan kun je kiezen voor de Regel van Elf. Dan speel je altijd vierde van boven, en de waarde van de uitkomstkaar aftrekken van elf.)
Maar… voor zowel de Regel van Elf, als 1e, 3e, 5e geldt wel dat je altijd voorrang geeft aan de hoogste van een (binnen)serie!
Dus van:
♠A V B 4 3 en ♠V B 9, starten we altijd met de hoogste van de (binnen)serie, in beide gevallen met ♠V.